کبری خباره

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه رهبری سطح پنج با سکوت سازمانی و استرس شغلی معلمان مدارس ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی 1404-1403 بود. روش پژوهش توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی معلمان مدارس ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 1626 نفر بود. براساس جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه 313 نفر بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبی انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های رهبری سطح پنج شریعت‌نژاد و همکاران (1397)، سکوت سازمانی داینه و همکاران (2003) و استرس شغلی معلمان کیم (2024) استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه‌ها به تایید استاد راهنما رسید. پایایی ابزارهای پژوهش با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه رهبری سطح پنج 99/0، برای پرسشنامه سکوت سازمانی 87/0 و برای پرسشنامه استرس شغلی 82/0 برآورد شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی شامل جدول، نمودار، فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار و آزمون چولگی و کشیدگی و نیز از روش‌های آمار استنباطی شامل آزمون تی تک‌گروهی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج نشان دادند که میزان استفاده از سبک رهبری سطح پنج توسط مدیران مدارس ابتدایی شهر همدان بالاتر از حد متوسط (3) است. میزان سکوت سازمانی و استرس شغلی معلمان مدارس ابتدایی شهر همدان پایین‌تر از حد متوسط (3) است. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین سبک رهبری سطح پنج با سکوت سازمانی و استرس شغلی معلمان رابطه منفی و معناداری وجود داشت. نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که از بین مولفه‌های رهبری سطح پنج تنها بعد رهبری تعالی بخش توانایی پیش‌بینی سکوت سازمانی معلمان را دارد و همچنین تنها بعد نوع مبادله توانایی پیش‌بینی استرس شغلی معلمان را دارد

چکیده: ‌ آموزش و پرورش دوره ابتدایی برای نقشی که در جهت تعلیم، تربیت، رشد و شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان دارد، از حساسیت و اهمیت بالایی برخوردار است. معلم به عنوان مهم‌ترین رکن آموزش و پرورش، اصلی‌ترین نقش را در این مسیر ایفا می‌کند؛ لذا، با توجه به تحولات مداوم علمی و فناوری دنیای امروز و همچنین چالش‌های ایفای شغل معلمی، توجه به دو مقوله توسعه حرفه‌ای و خستگی شغلی معلمان اهمیت بسیاری پیدا کرده است. از طرف دیگر، ارتباط مستقیم و موثر سبک‌های رهبری مختلف بر عملکرد معلمان به وضوح در نتایج تحقیقات گوناگون قابل مشاهده بوده و این امر، در رابطه با تاثیر سبک رهبری مدیران مدارس بر رفتار و عملکرد سازمانی معلمان در مدرسه نیز صدق می‌کند. حال، پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط سبک رهبری اصیل با توسعه حرفه‌ای و خستگی شغلی معلمان دوره ابتدایی شهر همدان به اجرا درآمده است. این پژوهش از نظر هدف، در حیطه پژوهش‌های کاربردی و از نظر روش در دسته تحقیقات توصیفی از نوع همبستگی قرار دارد. جامعه آماری این پژوهش، تمامی معلمان دوره ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 1626 نفر بودند که از میان آن‌ها تعداد 313 نفر بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با استفاده از روش نمونه‌ گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب گردیدند. ابزارهای سنجش متغیرهای پژوهش نیز سه پرسشنامه استاندارد رهبری اصیل والومبا و همکاران (2008)، توسعه حرفه‌ای نیوجرسی (2014) و خستگی شغلی کوکابون (2022) بودند. روایی محتوایی پژوهش با نظر استاد راهنما مورد تایید قرار گرفته و پایایی هر سه پرسشنامه نیز براساس آلفای کروباخ به ترتیب، 0.94، 0.94 و 0.86 گزارش شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از آزمون‌های چولگی – کشیدگی، t تک گروهی، آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره و به کارگیری نرم‌افزار spss انجام شد. یافته‌های حاصل از آزمون t تک گروهی نشان داد که میزان استفاده از سبک رهبری اصیل توسط مدیران مدارس و نیز وضعیت توسعه حرفه‌ای معلمان دوره ابتدایی شهر همدان بالاتر از حد میانگین (3) می‌باشد؛ همچنین، وضعیت خستگی شغلی این معلمان نیز پایین‌تر از میانگین (3) است. نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نیز رابطه مثبت و معنادار بین رهبری اصیل و توسعه‌ حرفه‌ای معلمان (r=0.389) و رابطه منفی و معنادار میان رهبری اصیل و خستگی شغلی معلمان (r=-0.0504) را بیان کرد. همچنین، یافته‌های تحلیل رگرسیون چندمتغیره این را نشان داد که مولفه خودآگاهی سبک رهبری اصیل، توانایی پیش‌بینی توسعه حرفه‌ای معلمان را دارد و نیز مولفه‌های خودآگاهی و چشم‌انداز اخلاقی درونی شده قابلیت پیش‌بینی خستگی شغلی معلمان را دارا می‌باشند. در پایان، این نتیجه به دست آمد که با افزایش استفاده مدیران مدارس از سبک رهبری اصیل، میزان توسعه حرفه‌ای معلمان افزایش و میزان خستگی شغلی آنان کاهش پیدا می‌کند.

چکیده: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک رهبری همنوا با خلاقیت شغلی و آوای سازمانی معلمان مدارس ابتدایی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1404-1403 انجام شد. این مطالعه از نظر روش، توصیفی- همبستگی و از نظر هدف، کاربردی می‌باشد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مدارس ابتدایی شهر کرمانشاه به تعداد 3491 نفر بود که از میان آن‌ها، با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، 346 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از سه پرسشنامه استاندارد استفاده شد: پرسشنامه رهبری همنوا (واگنر،2010)، پرسشنامه خلاقیت شغلی (نسرین جزنی،1382) و پرسشنامه آوای سازمانی (هامس، 2012). روایی محتوایی پرسشنامه ها مورد تایید استاد راهنما قرار گرفت. همچنین پایایی پرسشنامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه سبک رهبری همنوا 96/0 ، خلاقیت شغلی بالای 78/0 و آوای سازمانی 94/0 تعیین شد. برای تحلیل داده ها از روشهای آمار توصیفی شامل: نمودار، درصد، میانگین و انحراف معیار، چولگی و کشیدگی استفاده شد. و همچنین از روشهای آمار استنباطی در حد آزمون تی تک گروهی ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. طبق نتایج میانگین استفاده از سبک رهبری همنوا در بین مدیران 94/2 با انحراف معیار 93/0، میانگین خلاقیت شغلی معلمان 30/2 با انحراف معیار 29/0 و میانگین آوای سازمانی معلمان 73/2 با انحراف معیار 81/0 به دست آمده است. در ضریب همبستگی پیرسون ( بین سبک رهبری همنوا مدیران و خلاقیت شغلی معلمان (0001/0=p و 385/0= r) رابطه مثبت و معناداری در سطح 01/0 وجود دارد و بین سبک رهبری همنوا مدیران و آوای سازمانی معلمان (0001/0=p و 778/0= r) رابطه مثبت و معناداری در سطح 01/0 وجود دارد) و تحلیل رگرسیون خطی ساده (سبک رهبری همنوا مدیران، مجموعاً 6/14 درصد از واریانس نمرات خلاقیت شغلی معلمان را تبیین می‌کند و تاثیر سبک رهبری همنوا مدیران بر خلاقیت شغلی مثبت و به اندازه 385/0 است همچنین سبک رهبری همنوا مدیران، مجموعاً 3/60 درصد از واریانس نمرات آوای معلمان را تبیین می‌کند و تاثیر سبک رهبری همنوا مدیران مثبت و به اندازه 778/0 است). . نتایج نشان داد که وضعیت رهبری همنوا مدیران در حد متوسط ( 94/2 ) ، وضعیت خلاقیت شغلی معلمان بالاتر از حد متوسط ( 30/2)و وضعیت آوای سازمانی معلمان ابتدایی شهر کرمانشاه پایین تر از حد متوسط ( 73/2 ) بود. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین رهبری همنوا با خلاقیت شغلی و آوای سازمانی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.